Gap tuzilishi: fe’l ikkinchi o‘rinda
Nemis darak gapining asosiy qoidasi — tuslangan fe’l 2-o‘rinda. Fe’ldan oldin yagona bo‘lak turadi: ega, vaqt, joy yoki to‘ldiruvchi (ba’zan bir necha so‘zli). Gap egadan boshlanmasa, ega fe’ldan keyin keladi:
- Mein Vater arbeitet seit Mai in einem Krankenhaus. — Otam maydan beri kasalxonada ishlaydi.
- Seit Mai arbeitet mein Vater in einem Krankenhaus. — xuddi shu ma’no.
Savol gaplar
«Ha yoki yo‘q» savoli fe’ldan boshlanadi: Hast du heute Zeit? (Bugun vaqting bormi?) So‘roq so‘zli savolda (W-Fragen) avval so‘roq so‘zi, keyin fe’l: Woher kommen Sie? (Qayerliksiz?), Was machst du am Wochenende? (Dam olish kunlari nima qilasan?)
Asosiy so‘roq so‘zlari: wer — kim, was — nima, wo — qayerda, woher — qayerdan, wohin — qayerga, wann — qachon, wie — qanday, warum — nega.
Satzklammer: gap qavsi
Fe’l ikki qismli bo‘lsa (ajraladigan fe’l, modal fe’l, Perfekt), tuslangan qismi darak gapda va so‘roq so‘zli savolda ikkinchi o‘rinda, «ha yoki yo‘q» savolida esa birinchi o‘rinda turadi; ikkinchi qismi gap oxiriga ketadi, qolgan bo‘laklar ular orasida turadi. Bu Satzklammer — «gap qavsi» deyiladi.
| Fe’ldan oldin | Tuslangan fe’l (qavsning 1-qismi) | O‘rta qism | Gap oxiri (qavsning 2-qismi) | Tarjimasi |
|---|---|---|---|---|
| Ich | rufe | am Abend meine Mutter | an. | Kechqurun onamga qo‘ng‘iroq qilaman. |
| Morgen | kann | ich leider nicht | kommen. | Ertaga, afsuski, kela olmayman. |
| Wir | haben | am Sonntag Fußball | gespielt. | Yakshanba kuni futbol o‘ynadik. |
| Wann | kommt | dein Zug in Taschkent | an? | Poyezding Toshkentga qachon keladi? |
| — | Holst | du mich vom Bahnhof | ab? | Meni vokzaldan kutib olasanmi? |
Ergash gap: fe’l oxirida (A2)
weil (chunki), dass (…ki), wenn (agar) bilan boshlangan ergash gapda tuslangan fe’l eng oxirga o‘tadi; und, aber, oder, denn esa tartibni o‘zgartirmaydi. Ikkala gap ham «Bugun uyda qolaman, chunki kasalman» degani:
- Ich bleibe heute zu Hause, weil ich krank bin.
- Ich bleibe heute zu Hause, denn ich bin krank.
Ot, artikl va ko‘plik
Nemis tilida barcha otlar bosh harf bilan yoziladi va deyarli har birining jinsi bor: der, die yoki das. Ko‘plikda Nominativ artikli bitta — die, ko‘plik qo‘shimchalari esa turlicha, shuning uchun har bir otni die Uhr, die Uhren (soat) ko‘rinishida yozib oling. Jins qoidalarini der, die, das maqolasidan o‘qing — u yerda jadvallar va 10 ta mashq bor.
Egalik olmoshlari ein kabi qo‘shimcha oladi: mein — mening, dein — sening, sein — uning (egasi erkak yoki o‘rta jinsda), ihr — uning (egasi ayol) va ularning, unser — bizning, euer — sizlarning, Ihr — sizning (hurmat). Ayol jinsi va ko‘plikda -e qo‘shiladi: mein Vater, meine Mutter, meine Eltern.
sein va haben, hozirgi zamonda tuslanish
Ko‘p fe’llar bir xil qolipda tuslanadi (kommen ustuni). sein va haben — noto‘g‘ri fe’llar, ular alohida ham (Ich bin Student. — Talabaman.), Perfektda yordamchi fe’l sifatida ham keladi.
| Olmosh | Qo‘shimcha | kommen — kelmoq | sein — bo‘lmoq | haben — ega bo‘lmoq |
|---|---|---|---|---|
| ich — men | -e | komme | bin | habe |
| du — sen | -st | kommst | bist | hast |
| er, sie, es — u | -t | kommt | ist | hat |
| wir — biz | -en | kommen | sind | haben |
| ihr — sizlar | -t | kommt | seid | habt |
| sie — ular; Sie — siz | -en | kommen | sind | haben |
- O‘zak -t yoki -d bilan tugasa, -e- qo‘shiladi: du arbeitest, er arbeitet, du findest.
- O‘zak -s, -ß yoki -z bilan tugasa, du shakli faqat -t oladi: du heißt, du tanzt.
O‘zak unlisi o‘zgaradigan fe’llar
Ba’zi kuchli fe’llarning unlisi faqat ikki shaklda o‘zgaradi — du hamda er/sie/es; qolganlari odatdagidek: ich fahre, ihr fahrt. Kuchli fe’l — noto‘g‘ri fe’lning bir turi: uning Partizip II shakli -en bilan tugaydi (pastda).
| O‘zgarish | Infinitiv | du | er, sie, es | Ma’nosi |
|---|---|---|---|---|
| a → ä | fahren | fährst | fährt | (transportda) bormoq |
| au → äu | laufen | läufst | läuft | yugurmoq, piyoda yurmoq |
| e → i | sprechen | sprichst | spricht | gapirmoq |
| e → i | essen | isst | isst | yemoq |
| e → i | nehmen | nimmst | nimmt | olmoq |
| e → ie | sehen | siehst | sieht | ko‘rmoq |
Qaysi fe’lda unli o‘zgarishini oldindan bilib bo‘lmaydi — DWDS lug‘ati har fe’lning er shaklini beradi (fahren · fährt …). wissen (bilmoq) modal fe’llar kabi tuslanadi: ich weiß, du weißt, er weiß.
nicht va kein: inkor
kein noaniq artiklli (ein) yoki artiklsiz otni inkor qiladi va ein kabi o‘zgaradi, ko‘plikda — keine (barcha shakllari — der, die, das maqolasida). Qolgan hamma narsa — fe’l, sifat, aniq artiklli yoki egalik olmoshli ot — nicht bilan inkor qilinadi.
| Gap | Inkori | Tarjimasi | Qoida |
|---|---|---|---|
| Ich habe einen Bruder. | Ich habe keinen Bruder. | Aka-ukam yo‘q. | einen → keinen |
| Wir brauchen Hilfe. | Wir brauchen keine Hilfe. | Bizga yordam kerak emas. | artiklsiz ot |
| Ich kenne den Mann. | Ich kenne den Mann nicht. | U kishini tanimayman. | aniq artiklli ot |
| Das ist mein Handy. | Das ist nicht mein Handy. | Bu mening telefonim emas. | egalik olmoshi |
| Der Film ist lang. | Der Film ist nicht lang. | Film uzun emas. | sifat |
nicht gapning qayerida turadi
- Butun gapni inkor qilganda — oxirga yaqin, lekin gap qavsining ikkinchi qismidan oldin: Ich habe die Frage nicht verstanden. (Savolni tushunmadim.), Sie ruft heute nicht an. (U bugun qo‘ng‘iroq qilmaydi.)
- Sifat, joy yoki yo‘nalishdan oldin: Wir fahren nicht nach Buchara. (Buxoroga bormaymiz.)
- Bitta bo‘lakni inkor qilib, to‘g‘risini aytganda — o‘sha bo‘lak oldida, keyin sondern («balki»): Ich komme nicht heute, sondern morgen. (Bugun emas, ertaga kelaman.)
Inkorli savolga e’tiroz bildirib, ijobiy javob berishda ja emas, doch ishlatiladi — u savoldagi inkorni rad etadi: Hast du keine Zeit? — Doch! (Vaqting yo‘qmi? — Bor!)
Modal fe’llar
Modal fe’l asosiy fe’lga «qila olaman», «kerak», «mumkin» kabi ma’no qo‘shadi. Goethe-Institutning A1 ro‘yxatida ular oltita:
| Fe’l | Ma’nosi | ich, er, sie, es | du | wir, sie, Sie | ihr |
|---|---|---|---|---|---|
| können | qila olmoq | kann | kannst | können | könnt |
| müssen | majbur bo‘lmoq | muss | musst | müssen | müsst |
| dürfen | ruxsati bo‘lmoq, mumkin bo‘lmoq | darf | darfst | dürfen | dürft |
| wollen | xohlamoq | will | willst | wollen | wollt |
| sollen | kerak (birov aytgani uchun) | soll | sollst | sollen | sollt |
| möchten | istamoq (muloyim) | möchte | möchtest | möchten | möchtet |
- Birlikda 1-shaxs (ich) va 3-shaxs (er/sie/es) bir xil, -t qo‘shilmaydi: ich kann, sie kann; ich möchte, er möchte.
- Birlikda o‘zak o‘zgaradi (können → kann, dürfen → darf); sollen va möchten da o‘zgarish yo‘q.
- Asosiy fe’l noaniq shaklda (Infinitiv) gap oxirida: Hier darf man nicht fotografieren. (Bu yerda suratga olish mumkin emas.), Der Arzt sagt, ich soll mehr Wasser trinken. (Shifokor ko‘proq suv ichishim kerakligini aytyapti.)
möchte — mögen («yoqtirmoq») fe’lining muloyim shakli; A1 da tayyor shakl sifatida o‘rganiladi: Ich möchte einen Termin. (Qabulga yozilmoqchiman.) O‘tgan zamonda modal fe’llar ko‘pincha Präteritumda keladi (A2): Wir mussten lange warten. (Uzoq kutishimizga to‘g‘ri keldi.)
Ajraladigan fe’llar
an-, auf-, ein-, mit-, fern- kabi old qo‘shimchalar urg‘u oladi va bosh gapda fe’ldan ajralib, gap oxiriga ketadi. Modal fe’l bilan fe’l yaxlit qoladi, Perfektda ge- o‘rtaga kiradi.
| Fe’l | Hozirgi zamon | Modal fe’l bilan | Perfekt |
|---|---|---|---|
| anrufen — qo‘ng‘iroq qilmoq | Ich rufe dich morgen an. | Ich will dich morgen anrufen. | Ich habe dich gestern angerufen. |
| einkaufen — xarid qilmoq | Wir kaufen am Samstag ein. | Wir müssen heute einkaufen. | Wir haben schon eingekauft. |
| aufstehen — o‘rnidan turmoq | Wann stehst du auf? | Wann musst du aufstehen? | Wann bist du aufgestanden? |
Ajralmaydigan old qo‘shimchalar — be-, emp-, ent-, er-, ge-, miss-, ver-, zer- — urg‘usiz, ajralmaydi va Perfektda ge- olmaydi: Wir besuchen unsere Oma. → Wir haben unsere Oma besucht. Urg‘uga qarang: anrufen da urg‘u an da — ajraladi, verstehen da ste da — ajralmaydi.
Perfekt: og‘zaki nutqdagi o‘tgan zamon
Perfekt = yordamchi fe’l haben yoki sein (2-o‘rinda) + Partizip II (oxirida): Ich habe drei Stunden gearbeitet. (Uch soat ishladim.) Gaplashganda o‘tgan voqealar asosan shu zamonda aytiladi. sein va haben ning o‘zi esa odatda Präteritumda keladi — A1 ro‘yxatida ham war, hatte bor: Gestern war ich krank. (Kecha kasal edim.)
Partizip II qanday yasaladi
| Fe’l turi | Qolip | Misollar |
|---|---|---|
| Kuchsiz (to‘g‘ri) | ge- + o‘zak + -t | machen → gemacht, kaufen → gekauft |
| O‘zak -t yoki -d bilan | ge- + o‘zak + -et | arbeiten → gearbeitet, warten → gewartet |
| Kuchli | ge- + o‘zak + -en, unli ko‘pincha o‘zgaradi | schreiben → geschrieben, trinken → getrunken, gehen → gegangen |
| Aralash | ge- + o‘zgargan o‘zak + -t | bringen → gebracht, denken → gedacht |
| -ieren bilan | ge-siz: o‘zak + -t | studieren → studiert, telefonieren → telefoniert |
| Ajralmaydigan old qo‘shimcha | ge-siz | besuchen → besucht, verstehen → verstanden |
| Ajraladigan old qo‘shimcha | ge- o‘rtada | einkaufen → eingekauft, anrufen → angerufen |
Kuchli fe’lning Partizip II shaklini qoidadan topib bo‘lmaydi — uni fe’l bilan birga yodlang. DWDS shakllarni yordamchi fe’li bilan beradi: fahren · fährt, fuhr, ist/hat gefahren.
haben yoki sein
Duden’ga ko‘ra, odatiy holat — haben: fe’llarning ko‘pchiligi Perfektni shu bilan yasaydi. IDS grammatikasiga ko‘ra, Akkusativ to‘ldiruvchili fe’llar deyarli har doim, modal fe’llar esa doim haben oladi: Ich habe einen Brief geschrieben. (Xat yozdim.) sein bilan keladiganlar:
- bir joydan boshqa joyga harakat: gehen, fahren, fliegen, kommen — Wir sind zu Fuß gegangen. (Piyoda bordik.);
- holat o‘zgarishi: aufstehen, einschlafen, werden — Das Baby ist sofort eingeschlafen. (Chaqaloq darrov uxlab qoldi.);
- shuningdek sein, bleiben, passieren: Ich bin zu Hause geblieben. (Uyda qoldim.)
Duden’ga ko‘ra, janubiy Germaniya, Avstriya va Shveytsariyada ich bin gesessen, shimolda ich habe gesessen deyiladi (stehen, liegen ham shunday) — bu mintaqaviy farq.
Kelishiklar: Nominativ, Akkusativ, Dativ
A1–A2 da uchta kelishik ishlatiladi; Goethe-Institutning A1 ro‘yxatida Genitiv ismlarda (Annas Auto — Annaning mashinasi) va matnda tanib olish uchungina beriladi. Bitta gapda uchalasi: Die Mutter kauft dem Kind einen Ball. (Ona bolaga koptok sotib oladi.)
- Nominativ — ega, Wer? Was? (kim? nima?), bosh kelishikka o‘xshaydi: die Mutter.
- Akkusativ — vositasiz to‘ldiruvchi, Wen? Was? (kimni? nimani?), tushum kelishigiga o‘xshaydi: einen Ball.
- Dativ — vositali to‘ldiruvchi, Wem? (kimga?), ko‘pincha jo‘nalish kelishigiga o‘xshaydi: dem Kind.
| Kelishik | Erkak | Ayol | O‘rta | Ko‘plik |
|---|---|---|---|---|
| Nominativ | mein | meine | mein | meine |
| Akkusativ | meinen | meine | mein | meine |
| Dativ | meinem | meiner | meinem | meinen |
dein, sein, ihr, unser va boshqa egalik olmoshlari ham shunday o‘zgaradi — ein va kein kabi. Aniq va noaniq artiklning to‘liq jadvallari va Genitiv — der, die, das maqolasida. Akkusativda shakli o‘zgaradigan yagona jins — erkak jinsi (meinen Bruder). Dativ ko‘plikda otga -n qo‘shiladi, agar ko‘plik shakli -n yoki -s bilan tugamasa: mit meinen Freunden, lekin mit meinen Eltern.
Shaxs olmoshlari
| Nominativ | Akkusativ | Dativ | Ma’nosi |
|---|---|---|---|
| ich | mich | mir | men |
| du | dich | dir | sen |
| er | ihn | ihm | u (erkak jinsi) |
| sie | sie | ihr | u (ayol jinsi) |
| es | es | ihm | u (o‘rta jins) |
| wir | uns | uns | biz |
| ihr | euch | euch | sizlar |
| sie | sie | ihnen | ular |
| Sie | Sie | Ihnen | siz (hurmat) |
helfen, danken, gehören, gefallen fe’llari Dativ talab qiladi — o‘zbekchadagi «senga», «menga» kabi: Ich helfe dir. (Senga yordam beraman.) Die Wohnung gefällt mir. (Kvartira menga yoqyapti.) geben, zeigen kabi fe’llarda odam Dativda, narsa Akkusativda: Ich zeige dir die Stadt. (Senga shaharni ko‘rsataman.)
Predloglar
| Kelishik | Predloglar | Misol |
|---|---|---|
| Akkusativ | durch, für, gegen, ohne, um | für meine Mutter — onam uchun |
| Dativ | aus, bei, mit, nach, seit, von, zu | seit einem Jahr — bir yildan beri |
| Dativ yoki Akkusativ | an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor, zwischen | auf dem Tisch — stol ustida; auf den Tisch — stol ustiga |
Ikki kelishikli predlogda: Wo? (qayerda?) — Dativ, Wohin? (qayerga?) — Akkusativ. Predlog va artikl qo‘shilib ketadi: in dem → im, in das → ins, zu dem → zum, zu der → zur, von dem → vom.
Qaysi mavzu qaysi darajada
Jadval Goethe-Institut imtihonlarining grammatika ro‘yxatlari asosida tuzilgan: A1 — Start Deutsch 1, A2 — kattalar uchun Start Deutsch 2 va o‘smirlar uchun Fit in Deutsch 2 (dass va «Weißt du, wo …?» kabi gaplar faqat o‘smirlar ro‘yxatida). Goethe-Institut ta’kidlaganidek, A1 da gapning tushunarli bo‘lishi xatosiz bo‘lishidan muhimroq.
| Mavzu | A1 | A2 |
|---|---|---|
| Zamonlar | Präsens; Perfekt — ro‘yxatdagi 15 ta fe’lda (arbeiten, essen, fahren …); war, hatte | Perfekt — o‘rganilgan barcha fe’llarda; Präteritum: war, hatte, kam, sagte, konnte |
| Modal fe’llar | hozirgi zamonda; möchte, würde gern — tayyor ibora | o‘tgan zamon ham; muloyim so‘rov: Könntest du …?, Ich hätte gern … |
| Kelishiklar | Nominativ, Akkusativ; Dativ — predlogdan keyin (mit dem Auto) va helfen, danken, gehören, geben bilan; Genitiv — asosan ismlarda | Dativ — barcha otlarda; Genitiv o‘rniga von + Dativ: der Bruder von Anna |
| Olmoshlar | Nominativ, Akkusativ; Dativ — helfen, danken, gehören bilan va Es geht mir gut. | Dativ to‘liq; o‘zlik olmoshi: Ich freue mich. |
| Sifat | kesim va ravish: Die Wohnung ist hell. | ot oldida: ein großer Garten; qiyos: älter als, gern — lieber — am liebsten |
| Gap bog‘lash | und, oder, aber, denn, dann | deshalb; ergash gaplar: weil, dass, wenn, Weißt du, wo …? |
Darsliklarda tartib biroz farq qilishi mumkin. Darajani imtihon bilan tasdiqlamoqchi bo‘lsangiz: Olmon Akademie ÖSD imtihonlarini o‘tkazadi, A1 va A2 da — ÖSD Zertifikat A1, ÖSD Zertifikat A2, bolalar uchun KID A1 va KID A2. Tuzilishi — ÖSD imtihoni maqolasida, sanalarni ma’muriyatdan so‘rang.
A1 kursi — noldan boshlovchilar uchun. Sinf guruhlarida u standart jadvalda (haftada 3 marta) 2 oy, intensiv jadvalda (haftada 6 kun) 1 oy, A2 esa 2,5 va 1,5 oy; har dars 120 daqiqa. Onlayn darslar jadvalini ma’muriyatdan so‘rang.
Mashqlar
1-mashq. So‘z tartibi
Qavs ichidagi so‘zlar bilan gapni davom ettiring.
- Heute … (ich, Suppe, koche)
- Kannst … (anrufen, du, am Abend, mich)
- Wann … (ab, der Bus, fährt)
- Ich komme heute nicht, weil … (habe, ich, Zeit, keine)
Javoblarni ko‘rish
- Heute koche ich Suppe.
- Kannst du mich am Abend anrufen?
- Wann fährt der Bus ab?
- Ich komme heute nicht, weil ich keine Zeit habe.
2-mashq. nicht qayerda turadi
Gapni nicht bilan inkor qiling, oxirgi inkorli savolga esa javob bering. Qavs ichida ko‘rsatma bo‘lsa, unga amal qiling.
- Ich finde meinen Schlüssel.
- Wir haben den Film gesehen.
- Er wohnt in Samarkand.
- Wir fahren mit dem Bus. (avtobusda emas, poyezdda)
- Kommst du heute nicht? («Kelaman» deb javob bering)
Javoblarni ko‘rish
- Ich finde meinen Schlüssel nicht. — butun gap inkori: oxirida
- Wir haben den Film nicht gesehen. — gap qavsining ikkinchi qismi (Partizip II) oldida
- Er wohnt nicht in Samarkand. — joy oldida
- Wir fahren nicht mit dem Bus, sondern mit dem Zug.
- Doch, ich komme. — inkorli savolga e’tiroz bildirgan ijobiy javob: ja emas, doch
3-mashq. Perfekt
Gapni Perfektda yozing.
- Ich kaufe Brot.
- Wir fliegen nach Istanbul.
- Sie reserviert einen Tisch.
- Der Film fängt um acht Uhr an.
Javoblarni ko‘rish
- Ich habe Brot gekauft.
- Wir sind nach Istanbul geflogen. — yo‘nalishli harakat
- Sie hat einen Tisch reserviert. — -ieren: ge-siz
- Der Film hat um acht Uhr angefangen.
Manbalar
- Goethe-Zertifikat A1: Start Deutsch 1. Prüfungsziele, Testbeschreibung (4. Auflage, 2022) (yangi oynada ochiladi) — Goethe-Institut. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Start Deutsch 1 und 2: Deutschprüfungen für Erwachsene. Prüfungsziele, Testbeschreibung (2004) (yangi oynada ochiladi) — Goethe-Institut. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Goethe-Zertifikat A2: Fit in Deutsch 2. Prüfungsziele, Testbeschreibung (3. Auflage, 2013) (yangi oynada ochiladi) — Goethe-Institut. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Satzklammer und Stellungsfelder (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Satzarten (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Verbflexion nach Person und Numerus (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Flexion der Hilfsverben (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Flexion der Modalverben (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Negation (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Verben mit Vorsilben: Trennbar oder untrennbar? (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Partizip II (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- haben oder sein? (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Perfektbildung mit „haben“ oder „sein“ (yangi oynada ochiladi) — Duden online. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Personalpronomen (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Wechselpräpositionen (yangi oynada ochiladi) — grammis, Leibniz-Institut für Deutsche Sprache (IDS). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- hinter (yangi oynada ochiladi) — DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- vor (yangi oynada ochiladi) — DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- durch (yangi oynada ochiladi) — DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- Was sind Präpositionen? (yangi oynada ochiladi) — Duden online. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- fahren (yangi oynada ochiladi) — DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.
- anrufen (yangi oynada ochiladi) — DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 6-oktabr.