CEFR nima
CEFR — Umumevropa tillar shkalasi (inglizcha Common European Framework of Reference for Languages). Uni Yevropa Kengashi chet tilini bilish darajasini bir xil tavsiflash uchun ishlab chiqqan va 2001-yilda e’lon qilgan. Ta’riflar biror aniq tilga bog‘lanmagan, shuning uchun shkala istalgan tilga qo‘llanadi: nemis tilidagi B1 ingliz yoki fransuz tilidagi B1 bilan bir xil o‘lchov asosida ta’riflanadi.
Shkala oltita darajadan iborat, ular uchta katta bosqichga birlashadi:
- A — asosiy foydalanuvchi (A1, A2): tanish, kundalik vaziyatlarda oddiy til;
- B — mustaqil foydalanuvchi (B1, B2): tilni o‘zingiz, tarjimonsiz ishlata boshlaysiz;
- C — malakali foydalanuvchi (C1, C2): o‘qish, ish va murakkab mavzularda erkin til.
Har bir daraja «nima qila oladi» shaklidagi ta’riflar bilan beriladi. Ya’ni daraja grammatik qoidalar ro‘yxatini emas, balki shu tilda qanday vazifalarni bajara olishingizni bildiradi. «B1 ni bilaman» degani — «B1 darajasiga xos vaziyatlarda nemis tilida ish ko‘ra olaman» degani.
Yevropa Kengashi darajalarni mahalliy ehtiyojga qarab yana bo‘lish mumkinligini ham aytadi. Shuning uchun ko‘p til maktablarida A1.1, A1.2, B1.1 kabi belgilarni ko‘rasiz: bu yangi daraja emas, bitta daraja ichidagi qism.
Olmon Akademie A1 dan C1 gacha beshta darajani o‘qitadi — har biriga alohida kurs sahifasi bor. C2 uchun kurs yo‘q.
Har bir daraja nimani anglatadi
Rasmiy ta’riflar Yevropa Kengashining «global shkala» jadvalida. Quyida ular soddalashtirilib, kundalik vaziyatlar bilan berilgan. A1–C1 daraja nomini bossangiz, o‘sha darajadagi kurs sahifasi ochiladi.
| Daraja | Bosqich | Amalda nima qila olasiz |
|---|---|---|
| A1, boshlang‘ich | A — asosiy | Salomlashish, o‘zingiz haqingizda bir-ikki gap, do‘kon yoki kafedagi tayyor iboralar. Suhbatdosh sekin gapirib, kerak bo‘lsa takrorlab tursa, qisqa savol-javob qilasiz. |
| A2, elementar | A — asosiy | Oila, ish, xarid, yo‘l so‘rash kabi tanish mavzularda qisqa suhbat. Kecha nima qilganingizni yoki qayerda yashashingizni oddiy gaplar bilan aytib berasiz, odatiy vaziyatda kerakli ma’lumotni so‘rab olasiz. |
| B1, o‘rta | B — mustaqil | Do‘konda, shifokor qabulida yoki uy egasi bilan muammoni tarjimonsiz tushuntirasiz; poyezd bekor qilinsa, vokzalda nima qilish kerakligini so‘rab bilasiz. Hamkasblarning ish haqidagi suhbatida yoki sekin, aniq o‘qilgan radio xabarida asosiy gapni ilg‘aysiz, o‘tgan ta’tilingiz yoki rejangiz haqida izchil hikoya qilib, nega shunday qaror qilganingizni bir-ikki gap bilan tushuntirasiz. |
| B2, o‘rtadan yuqori | B — mustaqil | Ona tili nemis tili bo‘lgan odamlar bilan jonli, muntazam suhbat qurasiz — ular siz uchun gapini soddalashtirib o‘tirmaydi. O‘z sohangizdagi bahsni kuzatasiz, biror masala bo‘yicha «tarafdor» va «qarshi» dalillarni yozma bayon qilasiz. |
| C1, yuqori | C — malakali | Uzun va murakkab matnlarni — ma’ruza, ilmiy maqola, ish hujjati — tushunasiz, satr ostidagi ma’noni ham sezasiz. So‘z izlab deyarli to‘xtamaysiz; hisobot, xat yoki taqdimotni aniq tuzilish bilan tayyorlaysiz. |
| C2, mukammal | C — malakali | Eshitgan va o‘qiganingizning deyarli hammasini qiynalmay tushunasiz. Turli manbalardagi ma’lumotni umumlashtirib, izchil bayon qilasiz va murakkab vaziyatda ham ma’nodagi nozik farqlarni aniq ifodalaysiz. |
C2 ni ba’zan «ona tilidek bilish» deb ta’riflashadi, ammo Yevropa Kengashining C2 ta’rifida bunday gap yo‘q: unda aniqlik, ravonlik va ma’nodagi nozik farqlarni ajrata bilish tasvirlangan.
Har darajada tuziladigan gap namunasi
Darajalar orasidagi farqni his qilish uchun misollar — test emas. Har bir gap o‘sha darajada odatda o‘rganiladigan grammatika va so‘z boyligiga tayanadi.
| Daraja | Nemischa | Tarjimasi |
|---|---|---|
| A1 | Ich heiße Aziz und wohne in Taschkent. | Ismim Aziz, Toshkentda yashayman. |
| A2 | Gestern bin ich mit meiner Schwester einkaufen gegangen. | Kecha singlim bilan xarid qilgani bordim. |
| B1 | Wenn ich mehr Zeit hätte, würde ich jeden Abend deutsche Nachrichten hören. | Ko‘proq vaqtim bo‘lsa edi, har kuni kechqurun nemischa yangiliklarni tinglardim. |
| B2 | Einerseits spart das Homeoffice Zeit, andererseits fehlt vielen der direkte Kontakt zu den Kollegen. | Bir tomondan, uydan ishlash vaqtni tejaydi, boshqa tomondan, ko‘pchilikka hamkasblar bilan jonli muloqot yetishmaydi. |
| C1 | Angesichts der zunehmenden Digitalisierung gewinnt die Fähigkeit, Informationen kritisch zu bewerten, an Bedeutung. | Raqamlashtirish kuchayib borayotgani sababli axborotni tanqidiy baholay olish tobora muhim bo‘lib bormoqda. |
| C2 | Was auf den ersten Blick wie ein bloßes Wortspiel anmutet, entpuppt sich bei näherem Hinsehen als scharfsinnige Gesellschaftskritik. | Bir qarashda oddiy so‘z o‘yini bo‘lib tuyulgan narsa diqqat bilan qaralganda o‘tkir ijtimoiy tanqid bo‘lib chiqadi. |
E’tibor bering: faqat so‘z boyligi emas, gapning o‘zi ham murakkablashib boradi — o‘zingiz haqingizdagi oddiy gapdan o‘tgan voqea haqidagi hikoyaga, shart gapga, dalil keltirishga va nihoyat uzun birikmalarga boy kitobiy uslubga.
Darajangizni qanday bilasiz
Darajani aniqlashning uchta yo‘li bor: o‘zingizni baholash, til markazi bilan suhbat va rasmiy imtihon. Birinchi ikkitasi qaysi kursdan boshlashni tanlashga yordam beradi, uchinchisi darajani hujjat bilan tasdiqlaydi.
1. O‘zingizni baholash jadvali
Yevropa Kengashi o‘quvchilar uchun o‘z-o‘zini baholash jadvalini e’lon qilgan (inglizcha self-assessment grid). Unda beshta ko‘nikma alohida beriladi: tinglab tushunish, o‘qish, og‘zaki muloqot, og‘zaki bayon va yozish. Jadval ingliz va fransuz tillarida e’lon qilingan, rasmiy tarjimalari ko‘p tilda bor, jumladan rus va nemis tillarida; o‘zbekcha tarjimasi ro‘yxatda yo‘q.
Har bir ko‘nikma bo‘yicha o‘zingizga eng mos ta’rifni toping. Natija ko‘pincha bir xil chiqmaydi: o‘qishda B1, gapirishda A2 bo‘lishi mumkin. Jadvalning maqsadi ham shu — qaysi ko‘nikmangiz kuchli, qaysi biri ortda qolayotganini ko‘rsatish.
- Nemis tilini umuman bilmasangiz, darajani aniqlash shart emas: A1 kursi noldan boshlanadi, oldindan bilim talab qilinmaydi. Birinchi qadamlar — nemis alifbosi va talaffuzi, so‘ng der, die, das artikllari.
- Ilgari o‘qib, keyin tanaffus qilgan bo‘lsangiz, qaysi kursni tugatganingizdan emas, bugun haqiqatda nimalarni bajara olishingizdan kelib chiqing.
- Har ko‘nikma bo‘yicha natijangizni yozib qo‘ying va til markazi bilan suhbatda ayting — boshlash darajasini aniqlash osonlashadi.
2. Til markazi bilan suhbat
O‘zingizni baholash — taxminiy natija. Olmon Akademie kurslarida qaysi darajadan boshlashni ma’muriyat bilan birga aniqlaysiz: ariza qoldiring yoki qo‘ng‘iroq qiling, telefon raqamlari sahifa oxirida. Har bir kurs sahifasida u kimlar uchun ekani yozilgan — masalan, B1 kursi A2 darajasini tugatganlar yoki nemis tilini A2 darajasida biladiganlar uchun.
3. Rasmiy imtihon
Viza yoki o‘qish uchun daraja odatda sertifikat bilan isbotlanadi. Qaysi imtihon va qaysi daraja qabul qilinishini hujjat so‘ragan tashkilot — elchixona yoki universitet — belgilaydi, shuning uchun talablarni o‘sha yerdan tekshiring. Olmon Akademie — ÖSD imtihon markazi; imtihon qanday tuzilgani haqida — ÖSD imtihoni maqolasida.
Bir darajaga qancha vaqt ketadi
Yagona javob yo‘q. Goethe-Institut ta’kidlaganidek, vaqt qancha harakat qilishingizga, o‘qishga qancha vaqt ajratishingizga va darsdan tashqari qo‘shimcha mashq qilishingizga bog‘liq. Boshqa chet tilini o‘rgangan odam nemis tilini odatda tezroq o‘zlashtiradi. Kursga o‘z mamlakatingizda qatnashasizmi yoki Germaniyadami — bu ham katta farq qiladi: u yerda darsdan tashqarida ham nemischa eshitasiz va gapirasiz.
Umumiy taxmin: har bir darajaga yetish uchun jami vaqt
Goethe-Institut Brüssel quyidagi taxminiy oraliqlarni beradi. Raqamlar o‘sha darajaga yetish uchun jami vaqtni bildiradi — oraliqlar darajadan darajaga o‘sib boradi, ya’ni B1 qatori A1 va A2 ni ham o‘z ichiga oladi. Aniq vaqt oldingi bilim va o‘qish sharoitiga bog‘liq. Oxirgi ustunda — xuddi shu vaqt 45 daqiqalik dars soatlarida.
| Daraja | Soat (60 daqiqa) | Dars soati (45 daqiqa) |
|---|---|---|
| A1 | 60–150 | 80–200 |
| A2 | 150–260 | 200–350 |
| B1 | 260–490 | 350–650 |
| B2 | 450–600 | 600–800 |
| C1 | 600–750 | 800–1000 |
| C2 | 750 dan ortiq | 1000 dan ortiq |
Bu — umumiy taxmin, kafolat emas va Olmon Akademie kurslarining o‘lchovi ham emas. Oraliqlar keng, chunki odamlar turlicha o‘rganadi: bir guruhdagi ikki o‘quvchi bir darajaga turli vaqtda yetishi mumkin.
Olmon Akademie kurslarida bir daraja necha oy
Toshkentdagi sinf guruhlarida daraja muddati formatga bog‘liq: standart — haftada 3 marta, intensiv — haftada 6 kun, har dars 120 daqiqa. Darslar kunning qaysi vaqtida o‘tishi ma’muriyat bilan kelishiladi.
| Daraja | Standart | Intensiv |
|---|---|---|
| A1 | 2 oy | 1 oy |
| A2 | 2,5 oy | 1,5 oy |
| B1 | 4 oy | 2 oy |
| B2 | 4 oy | 2 oy |
| C1 | 4 oy | bu formatda yo‘q |
Jadvaldan jami muddatni ham hisoblash mumkin. Darajalar tanaffussiz, ketma-ket o‘tilsa, noldan B1 gacha (A1, A2 va B1) standartda 8,5 oy, intensivda 4,5 oy; noldan B2 gacha — 12,5 va 6,5 oy.
Kurs muddati — darslar jadvali. Darsdan tashqari mustaqil mashq (tinglash, o‘qish, so‘z yodlash) natijaga alohida ta’sir qiladi — yuqoridagi umumiy taxminda ham u alohida omil sifatida ko‘rsatilgan.
Yuqoridagi oylar faqat sinf guruhlari uchun. Onlayn jonli darslar ham bor — ularning jadvali va muddatini ma’muriyatdan so‘rang.
Qaysi maqsad uchun qaysi daraja
Germaniyaga yo‘l oladiganlar uchun daraja ko‘pincha rasmiy talab. Quyidagi jadval Germaniya hukumatining «Make it in Germany» portali (2026-yil yanvar holati), DAAD (Germaniya akademik almashinuv xizmati), Germaniyaning Toshkentdagi elchixonasi va BAMF (Germaniya Federal migratsiya va qochqinlar idorasi) ma’lumotlariga hamda Germaniyadagi chet elliklarning yashashi haqidagi qonunga (Aufenthaltsgesetz) asoslangan.
| Maqsad | Nemis tili darajasi |
|---|---|
| Turmush o‘rtog‘i oldiga ko‘chish (Ehegattennachzug) | vizaga ariza hujjatlari orasida A1 darajasidagi bilim isboti bor (Toshkentdagi elchixona); isbot talablari — BAMF eslatmasida. Ba’zi hollarda — masalan, Germaniyadagi turmush o‘rtog‘ida EU Blue Card yoki malakali mutaxassis ruxsatnomasi bo‘lsa — qonun bu isbotni talab qilmaydi |
| Imkoniyat kartasi (Chancenkarte), ball tizimi | kamida A1 yoki ingliz tili B2; nemis tili uchun qo‘shimcha ball: A2 — 1, B1 — 2, B2 va undan yuqori — 3 |
| Chet eldagi malakani tan oldirish vizasi | kamida A2 |
| Kasbiy ta’lim (Ausbildung) vizasi | kamida B1 — odatda, agar o‘quv korxonasi tilni o‘zi tekshirmagan bo‘lsa |
| Ausbildung joyini qidirish vizasi | kamida B1 |
| Studienkolleg (universitetga tayyorlov kursi) | qabulda B1–B2 va kirish imtihoni |
| Universitetda nemis tilida o‘qish | ko‘pchilik oliy o‘quv yurtlari kamida B2 so‘raydi; aniq daraja dasturga bog‘liq |
| Malakali mutaxassis ish vizasi, EU Blue Card | qonunda nemis tili talabi yo‘q |
Bu — qonundagi yoki odatdagi minimal talablar. Tan olish jarayoni, elchixonadagi tekshiruv yoki o‘quv dasturi boshqacha talab qo‘yishi mumkin. DAAD ma’lumotiga ko‘ra, ingliz tilida o‘qitiladigan xalqaro dasturlarda nemis tili o‘rniga ingliz tili isboti so‘raladi.
B1 darajasi nega ko‘p so‘raladi
B1 — mustaqil foydalanuvchi bosqichining birinchi darajasi. Jadvaldan ko‘rinib turibdiki, u kasbiy ta’lim va Ausbildung joyini qidirish vizalari uchun minimal talab, Studienkolleg qabulida pastki chegara, Chancenkarte ball tizimida esa 2 ball beradi. Shuning uchun ko‘p o‘quvchilar uchun birinchi katta maqsad — B1. Olmon Akademie B1 kursi sinf guruhlarida standart formatda 4 oy, intensivda 2 oy davom etadi.
Universitetda o‘qish: dastur talabini o‘qing
O‘qish vizasi uchun «Make it in Germany» umumiy qoida sifatida B2 ni ko‘rsatadi, DAAD esa aniqlashtiradi: minimal darajani ko‘pincha dasturning o‘zi belgilaydi, oliy o‘quv yurti esa faqat ma’lum sertifikatlarni qabul qilishi mumkin. Shuning uchun dasturni tanlagach, avval uning til talablarini o‘qing, tayyorgarlikni keyin rejalashtiring.
Qoidalar o‘zgarib turadi. Hujjat topshirishdan oldin eng so‘nggi talablarni Germaniyaning Toshkentdagi elchixonasi, universitet yoki «Make it in Germany» sahifasidan tekshiring — havolalar quyidagi «Manbalar»da.
Manbalar
- The CEFR Levels (yangi oynada ochiladi) — Council of Europe. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Global scale — Table 1 (CEFR 3.3): Common Reference levels (yangi oynada ochiladi) — Council of Europe. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Self-assessment grid — Table 2 (CEFR 3.3): Common Reference levels (yangi oynada ochiladi) — Council of Europe. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Häufige Fragen: Wie lange dauert es, Deutsch zu lernen? (yangi oynada ochiladi) — Goethe-Institut Brüssel. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Required German Language Skills Depending on the Type of Visa According to the Residence Act (AufenthG), as of January 2026 (yangi oynada ochiladi) — Make it in Germany, Federal Ministry for Economic Affairs and Energy. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- At a Glance: Visa for Vocational Training (yangi oynada ochiladi) — Make it in Germany, Federal Ministry for Economic Affairs and Energy. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Job search opportunity card (yangi oynada ochiladi) — Make it in Germany. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Requirements overview (yangi oynada ochiladi) — DAAD. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Oilani birlashtirish uchun viza (yangi oynada ochiladi) — Germaniya Federativ Respublikasining Toshkentdagi elchixonasi. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- Nachweis einfacher Deutschkenntnisse beim Ehegattennachzug aus dem Ausland (yangi oynada ochiladi) — Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (BAMF). Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.
- § 30 Ehegattennachzug, Aufenthaltsgesetz (AufenthG) (yangi oynada ochiladi) — Bundesministerium der Justiz, gesetze-im-internet.de. Ko‘rilgan sana: 2026-yil 5-oktabr.